Deniz bu hafta sonu ikinci defa gitti elektronik atölyesine. Yine çok mutlu çıktı, bu defa ilk defa lehimlediği küçük elektronik devresinde mavi kırmızı yanan ledleri gördü ilk defa.

Kurs daha 6 hafta sürecek… Siz de çocuklarınız için uygun bir aktivite bulabilirsiniz buradan…

Ülkemizde buna benzer alanların açılması ve geliştirilmesi sivil toplum örgütlerinin çabalarına kalıyor gibi geliyor bana. Bence bu tür yerlerin özelliği, çocuklara sınırlı düşünmeden soru sormayı öğretmesi, değişik açılardan bakma alıştırması yapması… Bu tür aktivitelerden sonra görüyorum ki Deniz Jan daha değişik sorular soruyor, kendine güveni artıyor. Bizim aldığımız kararlara katılmak için daha fazla istek duyuyor, anne baba olarak isteklerimizi daha çok sorguluyor, ne güzel…

Başarını resmi - Deniz Jan ortada

Bu yönde gidilecek çok yol var!

Teorik derslerden ve sohbetlerimizden benim için ilginç olan ve sürüş davranışlarımı değiştirmemi gerektirebilecek notları buraya alıyorum… Her ne kadar sakin, kimseye sinirlenmeyen, hız sınırlarına uyan bir sürücü olsam da her zaman gelişmek için alan var…

- Trafikte, önceden tedbirli olunması halinde kazalar önlenebilir. İyi sürücü, kendi kurallara uymakla birlikte olabilecek tehlikeyi sezen, kendini buna göre önceden ayarlayan kişidir.

- Araçların minimum güvenlik özelliklerine sahip olması, örneğin lastik havalarının tavsiye edilen seviyede olması, yüke ve şartlara göre ayarlanması bizim sorumluluğumuzdadır.

- Araç kullanırken, beklenmedik bir durumda, frene sonuna kadar basmamızın gerekebileceği bir durum göz önüne alınarak davranılmalıdır, yani, arabanın içinde uçup bize zarar verebilecek hiç bir şey olmamalı, arka koltuk dahil herkes doğru şekilde emniyet kemerini bağlamalı, sürücü koltuğu bu prensibe göre ayarlanmalı, dikkat dağıtıcı şeylerden uzak durulmalıdır.

- 50km/sa bir hızda giden bir araçtaki bir çarpışmada, 25 kg’lık bir çocuğun ağırlığı 1,000 kg’a çıkmaktadır. Bu da apartmanın 4. katından düşmekle eşdeğerdir.

- Lütfen Güsem’in yayınladığı ders notu kitapçığındaki bu sayfayı inceleyelim. Burada mevsime ve yol şartlarına göre lastik seçiminin önemini daha da iyi görebiliyoruz. Bu sayfayı görünce, İstanbul’a veya Ankara’ya birdenbire yağan bir kar sonrası yaz lastikleriyle frene asılan sürücüler aklıma geliyor.

- Önümüzdeki araçla kuru yol kesiminde bırakılması gereken takip mesafesi binek araçlarda 2 saniye ve fazlası olmalıdır. Sadece bu kurala uyulsa ne çok kaza önlenir!

Bu konuya daha fazla ilgi gösterilmesi dileğiyle!

Öncelikle, bence iPad’i ‘post-PC’ (PC sonrası dönem) cihazı olarak tanımlayanlara katıldığımı belirtmek istiyorum. IPad’in sunduklarını PC mantığı ile düşündüğümüzde, her zaman yaptığımız bazı kolay işlemleri yapamayınca hayal kırıklığına uğrayabiliriz, örneğin, USB girişi olsa, dosyalarımızı drag-drop ile istediğimiz yere taşısak gibi isteklerimiz olabilir. Fakat, sadece dosyalara ulaşmak değil, tüm makina insan ilişkisini iPad ile yeniden değerlendirip, tekrar düşünüp ilerlemeliyiz.

IPad’in piyasaya çıkışından yaklaşık 1 yıl kadar sonra Apple tarafından yapılmış bir videoyu izledim. Bu videoda iPad’in yaratıcı ekibinden biri, iPad’in tasarım aşamasında hayal dahi etmedikleri bazı uygulamalarda kullanıldığını, insanın hayal gücünü tamamen serbest bıraktığını, özellikle küçük çocukların eğitiminde, iletişim problemi yaşayan çocuklarda mucizeler yarattığını söyledi. Bu gerçekten doğru olabilir zira iPad’i siz hayal ettiğiniz şekilde kullanabiliyorsunuz. Bir oyunda ekran direksiyon olurken, bir oyunda düz bir tahta gibi davranıp topu deliklerden düşürmemeye çalışıyorsunuz, başka bir oyunda parmağınızı giyotinden kurtarmak için saniyeden daha az vaktiniz var.

9 ve 7 yaşlarında iki çocuğum var, onların iPad ile etkileşimlerini izlemek çok eğlenceli… Onlar bilgisayar kullanma pratiğinde kablolu fare ve örneğin drag drop konusunda tutucu değiller. IPad ile nasıl öğreniyorlarsa beyinlerine öylece yerleştiriyor, öğrendiklerini kolayca başka şekillerde uygulayabiliyorlar. Örneğin oğlum lise fizik deneyleri ile ilgili bir uygulamada hemen deneme yanılma yöntemiyle ilk fizik kuralları duygusunu edinebiliyor. Veya kızım renkli boyama kalemlerinin olduğu uygulamaları seviyor. izlemesi çok keyifli…

Bence Flipboard uygulaması iPad’in ruhunu en çok yansıtan uygulamalardan biri… İnsan twitter hesabına veya Facebook sayfasına bir dergi gibi bakmak, verilen linklerin ulaştığı sayfaları o sayfa üzerinde görmek istemez mi, harika… Kim düşündüyse gerçekten tebrik ediyorum. Diğer bazı favori uygulamalarım da şöyle: Manşet, Cüneyt Özdemir’in Dipnot’u, Turkcell’in Dergilik’i, oyunlardan “saving seeds”, “cut the rope”, “cut the block”, “iSlash”, “NumCruncher”, eğitim konusunda “Quick Graph”, “eHow”, “Xperica”, hobilerden de “ArtHD”, “WunderRadio”, “Lezzet”, “Da Vinci HD” sayılabilir.

Bu bir teknik değerlendirme yazısı değil, bu yüzden pil ömrü, ekran büyüklüğü gibi konulara girmek istemiyorum. Neredeyse eminim, gelen yıllarda PC ile anlaşamamış, öğrenememiş nüfus dahil iPad ile bambaşka bir boyutta bilgiye ulaşmanın ve eğlenmenin yollarını bulacak. Uygulama yazanlar için de müthiş bir ünlü & zengin olma şansı veriyor. Örneğin, ilkokul müfredatını iPad’de uygulamalar halinde sunabilen hala yok, böyle bir proje çok güzel olurdu.

Kitap okumaya da başladım iPad’de, bence kağıt kalacak ama bir süre sonra %80  dijital %20 basılı gibi bir orana ulaşılabilir. Söylemeden geçemiyorum, e-kitap’lar çok pahalı. Kitabevleri sadece yakın vadeyi değil, orta vadeyi bile düşünseler, fiyatları indirip ulaşımı arttırırlar diye düşünüyorum.

TV dizilerini severim ama seçerek izlemeye çalışırım. Yıllarca yabancı kaynaklı dizileri izledim, Lost ve 24 bir dönem bayağı zamanımı aldı, şimdilerde ise Fringe ve House dizilerinden de hoşlanıyorum. Sabun köpüğü 20 dakikalık dizilerden de sevdiklerim var. (The Big Bang Theory) TV’ye bağlı olmamayı, diziyi kendi seçtiğim zamanda ve reklamsız izlemeyi seviyorum, bu sayede büyük bir bağımlılıktan ve zaman kaybından da kurtulmuş oluyorum. Yabancı forumlara baktığımda görüyorum ki, birkaç tür dizinin çok ilgi çektiğini, insanları sürüklediğini görüyorum. Biri insanlara açıkladığından daha fazla soru sorduran ve senaryo ekibinin geniş yığınlardan çok daha karmaşık düşünebildiği diziler, Lost ve Fringe gibi, diğeri tamamen geleneksel yöntemlerin dışında iş yapan ve bu özellikleriyle anti kahramanlar yaratmış diziler, buna örnek House, diğeri de insanların kendi hayatlarından karakterleri, parçaları bulabildiği diziler. Bu son tipe yabancı değil artık yerli bir örnek verebiliyoruz, Behzat Ç.

Emrah Serbes‘in romanından Serdar Akar‘ın yarattığı bir konseptle yola çıkmış Behzat Ç. Başlangıçta ana karakter oyuncusu Erdal Beşikçioğlu ile Serdar Akar sohbetlerinde işin ilgi görmesinin uzun süreceğini hesaplamışlar, hatta demişler ki, kitaptaki Behzat’ı gösterirsek üçüncü haftada RTÜK bizi bitirir… Bunda tabii gerçeklik payı var, Emrah Serbes’in ilk kitabını okudum, müthiş bir kurguyla bu kitap dizinin ilk bölümü olarak hayata geçmiş. Kitaptaki bazı ayrıntılar, bazı karakterlerin derinlemesine incelenmesi dizide bölüm bölüm yapıldı, ve artık yazar her on bölümde bir senaryoyu yazsa da dizi kitaptan bağımsızlaşmış görünüyor.

Ankara’yı yaşatan bir dizi Behzat Ç. Adı da ona göre seçilmiş, “Bir Ankara Polisiyesi”… Mesleğinde kendince bildiği doğruları yapageldiği için ilerleyememiş ve akademide onun sınıf arkadaşları yükselirken o cinayet bürosu şefi olarak kalmış ama bunu kafasına dert etmeyen biri Behzat. Cinayetleri çözmeye çalışırken hep akıllı hem sert olabiliyor, iddialı oluyor, kimseye de boyun eğmiyor, ama örneğin sevdiği kadın akşam buluşalım mı deyince ona ne cevap vereceğini şaşırıyor, hemen abisine gidip akıl soruyor. Ekibinde ilginç kişilikler var, bunların bazı özellikleri kitaptaki Behzat’tan alınmış ve değişik kişilere dağıtılmış. Harun ofisteki Eda’ya aşık, fakat aşkına karşılık alamıyor. Harun’u canlandıran oyuncu (Fatih Artman) konservatuvarda son sınıf öğrencisi ve şimdiden bir hayran kitlesi edindi, insan karşılıksız aşkın yarattığı hayal kırıklığını bu kadar mı gerçekçi oynar! Sadece ofiste değil, dışarıda da birçok faullü hareketi bu hayal kırıklığının bir sonucudur. Ekipteki diğer elemanlar, Hayalet ve Akbaba, bir taraftan tipik özellikleri olan ama gerçekten de pek uzaklaşmamış tiplerdir. Başları belaya gireceği zaman ağlar gibi bağırırlar, korkarlar, bazen efelenirler, maktül yakınlarına da iyi davranmaya çalışırlar. Hayalet neredeyse Ankara’da herkesi tanır, Akbaba da cinayeti uzaktan hisseder, ilk o duyar. Behzat’ın abisi Şevket ise kardeşiyle dalgalı bir ilişkiye sahip, koruma içgüdüsü bazen çizgiyi aşan, aşırı asabi ama önemli tanıdıkları olan bir karakterdir. Tabii Ege Aydan’ın bu karakteri daha da unutulmaz kılması ilgiyi arttırıyor. Behzat’ın uzatmalı aşkı da Bahar, boşanmış, iki çocuğu olan, Behzat’ı seven ama onun yüzünden başının beladan kurtulmayacağını bilen biridir.

Dizinin farklı özelliği ne peki? Ratingleri pek de umursamayan yeni nesil nasıl sevdi bu diziyi? Önemli faktörlerden biri gerçekçilik, doğallık… Hem karakterlerin kompozisyonunda hem de çekim aşamalarında kullanılan teknoloji bu gerçekçiliği ortaya çıkarıyor. Oyuncuların üzerine gelmeyen özel kameralarla çekim yapılıyor, oyuncular kendilerini tiyatroda hayal edebiliyorlar. Karakterler de sanki Ankara’nın sokaklarından fışkırmış, Behzat’ın etrafında neredeyse hayali olan kimse yok. Karakterlerin zayıflıkları, hayal kırıklıkları, özellikle Behzat’ın kalbi kırık ve hayata sinirli bir insan, Harun’un da kendisini kimseye sevdirememiş biri olması dizinin gerçekçilik dozunu arttırıyor. Henüz Akbaba’nın geçmişini görmedik ancak o hikayenin de içimizi acıtacağına emin gibiyim.

Ana karakter Behzat aslında bir anti karakter. Hayatta pek başarılı olduğu söylenemez, karısından ayrılmış, dünyadaki en değerli varlığı, kızı, ona sinirlenerek intihar etmiş (bu konuda değişik gelişmeleri 30. bölüm civarında bekliyorum, her bölüm Behzat’ın kızı Berna’nın intiharı ile ilgili yeni şeyler öğreniyoruz), sevdiği tek kadın olan Bahar onun polis olmasına kızarak onu terk etmiş. Behzat “hayata karşı işlenen suçlar uzmanı” ama hayata karşı sinirli… Belli kalıpları var, onlar bozulunca dengesi kayıyor, birdenbire çökebiliyor. Bu anti karakter insanları peşinden sürüklüyor çünkü, insanlar artık sürekli kazanan ana karakterlerden belki de sıkıldılar, gerçek hayatta yaşadıklarına benzer şeyler görmek istiyorlar, ve insanların çoğunluğu da mutsuz.

Son olarak konuşma dilinden söz etmek isterim. Bolca argo duyarsınız, ama küfürü tam yerinde söylüyorlar. Senaristler şu ana kadar çeşitli baskılara göğüs gerdiler, ve dizinin doğal akışını bozmadılar. Her hafta fazla kör gözün parmağına demeden göndermeler var, ya toplumumuzun bir hastalığına, bazen küçük bir detaya, bazen de bilinen ama hiç konuşulmayan bir inceliğe dair… Diyaloglar gerçekçi, figüranlar da her bölüm daha iyiye gidiyor.

Behzat Ç. dizisi artık birkaç kişinin RTÜK’e şikayet ettirip kapattırılabilecek eşiği çoktan aştı, reklam arttı, rating bile arttı. Ama dizileri seçip istediği zamanda izleyen, gerçekçi, oyunculukların peşinde sürüklenebilen has dizi hayranlarının da uzun süre gözleminde olacak. Tavsiye ederim.

Geçen hafta Dubai‘de yapılan Arab Health kongresine katıldım. Sağlık sektöründe büyüyen ve büyümeye devam edecek Arap ve Afrika coğrafyası tüm tedarikçi firmaların dikkatini çekmiş durumda. Dubai şehrindeki büyümeye paralel olarak kongre de son 5 yılda dikkat çekici bir büyüme göstererek dünyanın RSNA‘den sonra ikinci en büyük radyoloji / tıbbi cihazlar kongresi olmuş. Üretici / tedarikçi firmalarla birlikte ülke standları da ayrıca planlanmış, her ülkede çeşitli uzmanlık seviyelerinde tıbbi cihaz üreticileri var. Türkiye’den de bildiğimiz büyük firmalar kongreye katılmışlar.

Dubai’ye ilk defa gitmiş oldum. Beni değişik şekillerde etkiledi. Süratli bir inşaat faaliyeti devam ediyor. Denilenlere göre, son 6-8 yılda inanılmaz büyüme olmuş. Halen boş duran birçok gökdelen gördüm, ama hala büyük posterlerle yeni projeler tanıtılıyor. Alışveriş merkezlerinde çok pahalı malzemeler kullanılmış, en son yapılan Dubai Mall‘da neredeyse boş kalan her alana LED Ekran yerleştirmişler. Büyük bir israf olmuş, sanki bu projeleri yapanlar, gayrimenkul geliştiriciler hiç geri dönüş hesabı yapmamışlar gibi, sınırsız kaynaklar kullanılıyor gibi işler çıkarmışlar. Paranın satın alabildiği alanlarda Guiness Rekorlar kitabına girecek işler yapmışlar, dünyanın en uzun gökdeleni, dünyanın en uzun su fıskiyesi gösterisi, dünyanın en büyük tek parça dökülen camı gibi… Ama derinlerde bir kültür eksikliği hissettim.

İnsanları izledim. Sadece gözleri görünen örtülü kadınlar da var, bizim standartlarımıza göre bile aşırı dekolte dolaşanlar da var. Arap erkeklerinin kendilerine has ‘rahat’ beyaz kıyafetleri de var, takım elbiseli adamlar da çok… Ama anlatılanlardan herkesin birbirine dokunmadan, kabul edilmiş kurallar içinde yaşadıklarını anladım. Kadının toplumun arkasına itilmişliğini görmek mümkün, ama aynı anda birçok Batılı kadının da rahatsız edilmeden yaşadığını da anlayabiliyoruz.

İş açısından hareketli, seyahat açısından da ilginç bir geziydi… Yazıdaki linklerden Dubai ile ilgili biraz daha bilgi alabilirsiniz.

Geçen hafta “Talent is overrated” (yazarı Geoff Colvin) adlı kitabı okudum. Son dönemde okuduğum en etkileyici kitaplardan biriydi… Yazar Fortune dergisine bir iş yazısı yazıyor, ve çok değişik çevrelerden tepkiler alınca konuyu daha da araştırması gerektiğini düşünüyor ve bu fikirler bütünü bir kitaba dönüşüyor. Çok iyi de olmuş…

“Talent is overrated” cümlesini Türkçeye “Yetenek abartılıyor” şeklinde çevirebiliriz. Yazar yetenek konusunu incelemiş. Bunu yaparken örneklerde hep görmüş ki, aslında “yetenek” diye tanımlanan mucize aslında YOK! İncelenen ve yetenekleri “kabul edilmiş” insanların hayat öykülerine baktığında, bu insanların belli alanlarda sürekli ve uzun süren bir çalışma süreçlerinin olduğunu, onlara danışmanlık veren ve onların hatalarını yapıcı bir biçimde bildiren, böylece çalışılacak alanı da belirleyen birileri olduğunu, dünya çapında olmak için de bunların tümünün belli bir süreklilikle yapılmış olduğunu görmüş. Bunun üzerine “deliberate practice” (tasarlanmış alıştırmalar) şeklinde tercüme edebileceğim bir kavramı geliştirmiş. Kitapta bu kavramla ilgili önemli bilgiler ve örnekler veriliyor.

Alan belirlendiği, yeteri kadar erken yaşta başlandığı ve yeteri kadar tasarlanmış alıştırmalar yapıldığı takdirde herkes dünya çapında performans gösterebilir. Bu aslında başarı ile ilgili paradigmamızı da yıkmamızı gerektiren bir yaklaşım gibi görünüyor. Ancak kitabı okursanız, kendinizi ikna ederek, harekete geçebilirsiniz. Tasarlanmış alıştırmanın temel özellikleri şöyle sıralanabilir:

• Özellikle bir alanda performansı arttırmaya yönelik tasarlanmalı,
• Tekrarlanabilir olmalı,
• Konfor alanının hemen dışında ulaşılabilir performans adımları içermeli,
• Yapılan çalışmanın sonuçları ile ilgili objektif ve performansa dönük geri besleme ulaşılabilir olmalı,
• Zihinsel & fiziksel olarak zorlayıcı olmalı,
• Ve çoğunlukla “eğlence” sınıfına girmez.

Yazar tasarlanmış alıştırma ile belli alanlarda nasıl gelişmeler sağlanabileceğini anlattıktan sonra bu prensipleri özellikle iş hayatımıza uygulamamızla ilgili bizi yüreklendirerek örnekler veriyor. Özellikle iş hayatımızda performansımızla ilgili genel olmaktan ziyade daha spesifik ve performansı yapıcı bir şekilde değerlendiren geri beslemelerin çok yaygın olmadığını düşünüyorum. Bu tasarlanmış alıştırmalarla kendi performansımızı ileriye götürmeyi planlamış olsak ve uygulamaya koysak dahi ihtiyacımız olacak bir önemli parametre…

Kitapta Mozart’ın, Tiger Woods’un, Chris Rock’un, Amerikan futbolundan Jerry Rice’ın, satrançta dünya çapında performansa ulaşmış bir deney çocuğu Macar Susan Polgar’ın hayat hikayelerini okuyabilir, yazarın yetenek olarak bildiğimiz kavramı yeniden tanımlamasını görebilirsiniz. Alıştırma metotlarından müzik modelini, satranç modelini ya da spor modelini tanıyabilirsiniz.

Kitaba şu linkten ulaşabilirsiniz. Kitabın bir kısa özetinin videosu da burada.

Türk sanat müziği, tabii seçilen eserlere bağlı olarak, insana kendini tanıma fırsatı da veriyor. Birçok eser arasında benim gerçekten hoşlandıklarım ortaya çıktıkça klasikçi olduğum, yavaş ama anlamlı eserleri sevdiğim, çok popüler eserlerde ise aynı zevki alamadığımı gözledim. Bir mücadeleyi seviyorum, (bilmediğim bir eseri öğrenmek), çok çok zor olmadıkça klasik eserleri söyleyebilmeyi seviyorum, ve sonunda gerçekten mutlu oluyorum.

Bu yazıda, internetin imkanlarını kullanarak, öğrendiğim ve çok sevdiğim eserlerden bazılarının bağlantılarını vereceğim. İlgilenen, daha fazla isteyen olursa, elimde Şehnaz hocamızın sololarından örnekler de var, belli kurallar çerçevesinde paylaşabilirim. Mümkün olan en iyi kayıtları almaya çalıştım, youtube’dan da uzak durdum mecburen…

Buyrun…

Gül ve Bülbül / Nihavend / Zeki Müren   –> http://fizy.com/#s/1ahm90

Erişti nev bahar / Nihavend / Arif Sami Toker –> http://getir.net/9ld

Sahilde o hoş buseleri aldığım akşam / Nihavend / Yesari Asım Arsoy –> http://fizy.com/s/1aibou (Aylin Vatankoş)

Yaz günleri en tatlı hayaller gibi geçti / Nihavend / İ. Baha / http://getir.net/9le (Özlem Karaağaç)

Sen benim gönlümde açan son güldün  / Nihavend / Emin Ongan –> http://getir.net/9lf (Elif Güreşçi Çiftçioğlu)

Geçri Sevdalarla ömrüm / Hüseyni / Şükrü Tunar –>  http://getir.net/9lg (Ayşe Taş)

Senden bilirim yok bana / Hüseyni / Tanburi Ali Efendi –> http://getir.net/9lh (Zeki Müren)

Sevda ile dillendi / Rast / Minur Nurettin Selçuk –> http://fizy.com/s/1aimli (İsmail Hakkı Fencioğlu)

Gölgesinde mevsimler / Hicaz / Yusuf Nalkesen –> http://fizy.com/#s/1agryu (Zeki Müren)

Ben gamlı hazan / Hicaz / Melahat Pars –> http://fizy.com/#s/1ahtu2 (Serap Mutlu Akbulut)

Ülfet etsem / Hicaz / Şevki bey –> http://fizy.com/#s/1aje1t (koro)

Gülüp Geçtin ben ağlarken / Suzinak / Muzaffer İlkar / http://getir.net/9li (Çiğdem Kıromeroğlu)

Senelerce aşkı anmış / Hicazkar / Sabri Süha Ansen –> http://getir.net/9lj (amatör)

Güzel gün görmedi avare gönlüm / Hüzzam / Hacı Arif Bey –> http://fizy.com/#s/1aijvm (Gül Göre)

Dil hun olurum / Hüzzam / Biman Şen –> http://fizy.com/#s/1aiwpq (koro)

LED’lerin teklifi ve satışı aşamalarında bilinen sadece “bu LED kaç Watt’lık ışık verir?” sorusunun sorulması ve diğer parametrelerin gözden kaçırılması… Biliyoruz ki, herhangi bir alım kararında hiçbir zaman tek bir parametre ile karar veremeyiz. TV alırken sadece boyutlarına bakamayız, fotoğraf makinası alırken sadece rezolüsyonuna bakamayız. LED alırken de sadece kaç Watt’lık ışığa denk ışık sağladığı önemli bir parametre ama tek parametre değildir. Diğer önem verilmesi gereken parametreleri de sorgularsak, ürünü aldıktan belli bir süre sonra mağdur olmayız, kurumumuzu da mağdur etmeyiz. Bu ek parametrelere kısaca bir bakalım:

* İlk verimlilik aşağıda verilen tabloya yakın değerlerde olmalıdır. Bu değerlerin çok üzerinde bir iddia varsa temkinli yaklaşılmalıdır.

* İlk verimlilik değeri olarak çok yüksek bir değer elde edilebilir, ancak bu ürünün ticari olarak yüksek miktarlarda satılabilirliği sorulmalıdır. Labaratuvar ortamında bu tabloda verilenden daha yüksek verim değerleri elde edilmektedir.

* Geleneksel sistemlerle LED karşılaştırılması yapıldığında tüm sistemlerin verimlilikleri karşılaştırılmalıdır. LED’li sistemler her zaman verimlilik sağlamayabilirler.

* LED sistemlerinin maliyetleri göz önüne alınırken sadece LED değil, tüm sistemin maliyetine bakılmalı, ayrıca maliyeti etkileyecek olan sürücü ömrü (3 ila 15 yıl arası), bakım ömürleri (4 ila 15 yıl arası), arıza oranları (%5 ile %50 arası) ve armatürün ömrü (5 ila 40 yıl arası) hesaplara katılmalıdır.

* Belli bir ışık seviyesinin korunabileceği zaman… (Constant light output) LED’in sürüldüğü akıma bağlı olarak ışık seviyesinin düşüşü hızlı veya yavaş olur. LED’in ömrü 50,000 saat dendiğinde bu aslında başlangıçtaki ışık seviyesinin %70′ine gelmesinin beklendiği zamandır. Ancak daha yüksek akımlarla sürülerek başlangıçta beklenenden yüksek bir performans veren LED sistemleri süratle ışık seviyesini kaybedebilir. Bunu anlamak için de LED’in nasıl bir akımla sürüldüğünü sormak gereklidir. Aşağıdaki şekilde istenen ışık seviyesinin nasıl belli bir süre boyunca sabit tutulabildiği, ve ışık seviyesinin düşüşünün daha süratli olması durumunda tüm LED sisteminin ömrünün nasıl kısalacağı görülebilir.

* Renk geriverimi çok önemlidir, beyaz LED ışıkta %80′den iyi olması beklenir.

* LED sistemi LED’ler ve onu saran armatürden oluşur. Bu armatürle LED’lerin tasarım ilişkisi çok önemlidir. LED’lerden birinin veya birkaçının arızalanması durumunda tüm armatür sistemi değiştirilecekse bu çok riskli bir alım olur. İstenen, LED’lerin ayrı bir şekilde servis edilebilmesi, ve /veya arızalı LED modüllerinin diğer LED parçalarını rahatsız etmeden değiştirilme imkanının olmasıdır.

* LED’lerin önümüzdeki 10 yıl içinde 2 kat daha verimli hale gelecekleri hesaplanıyor. Son olarak bugün alınan LED armatürlerin belli bir süre sonra daha verimli LED’leri de sisteme kabul etmeleri önemli bir olumlu özelliktir. Bu özellik varsa, daha verimli LED’lerle var olan LED’ler ek masraf olmadan değiştirilebilir, armatür kullanılmaya devam eder.

* Bir bütün içinde bazen LED’lerin değiştirilmesi gerekebilir. Böyle bir durumda tedarikçi firma yeni takılacak LED’lerin renk uyumunun mükemmel olacağını garanti etmek durumundadır. Böylece birbirinden farklı beyaz tonlarıyla karşılaşılmaz.

* Güvenlik (ortak)

* Bağımsızlık isteği (ortak)

* Kolay yön bulma

* Seçme Özgürlüğü (ortak)

* Sosyal ilişki devamı

*  Bilgiye ulaşma kolaylığı

* Çekici bir alanda çalışma

* İşlevsellik

* Kendini iyi hissetme (ortak)

* İletişim kolaylığı (ortak)

* Fiziksel riskten kaçınma

* Özel hayata saygı

* Yönlendirilme (ortak)

* Misafirperverlik

Örneğin bir onkoloji bölümünü düşünelim. Cihazların radyasyon yayması dolayısıyla genellikle -2. veya -3. katta yer alırlar, yani güneş ışığı alamazlar. Ayrıca ne yazık ki ağır bir ortam vardır. Kanserli hastalar her gün gelip radyoterapi cihazının yatağına uzanırlar. Bir defa gelinip gidilen bir yer de değildir, bir kür 40 güne kadar sürebilir, bittikten sonra da onkolog ile görüşmeler devam eder, yani sürekliliği olan bir yerdir… Böyle bir yerin aydınlatılmasında nelere dikkat edilmelidir? Yukarıdaki parametreler de düşünülerek;

* Gün(eş) ışığının en fazla kullanılması

* Belli alanlar yaratılarak bir hastane değil otel havasının verilmesi

* Soğuk beyaz yerine ılık renklerin kullanılması

* Lineer Akseleratör cihazlarının bulunduğu odada değişik renklerle hastanın psikolojisine uygun bir hava verilmesi,

* Bekleme salonlarında insana yaşama gücü verecek tasarımlar uygulanması

* Sürekli yanan aydınlatmalar göz önüne alınarak enerji tasarruflu armatür ve ampüllerin kullanılması…